Giá vật liệu leo thang gây “điểm nghẽn” đầu tư công

(ĐTCK) Giá vật liệu leo thang trong bối cảnh nguồn cung thiếu hụt đang trở thành “điểm nghẽn” mới của đầu tư công. Áp lực chi phí gia tăng không chỉ làm chậm tiến độ thi công, mà còn kéo giảm hiệu quả giải ngân của nhiều dự án hạ tầng, qua đó ảnh hưởng tới kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp ngành xây dựng, vật liệu.

Giá tăng, nguồn cung thiếu khiến tiến độ chậm lại

Theo báo cáo từ Bộ Tài chính, giải ngân đầu tư công trong quý I/2026 ghi nhận mức tăng trưởng tích cực so với cùng kỳ năm trước, nhưng tốc độ thực hiện thực tế vẫn chưa đạt kỳ vọng đề ra.

Việc xử lý các dự án chuyển tiếp đang gặp nhiều điểm nghẽn, khi nguồn vốn kéo dài từ năm trước mới chỉ giải ngân được 2.676,5 tỷ đồng, tương đương 5,8% kế hoạch chuyển sang. Đối với kế hoạch vốn giao mới trong năm 2026, tổng giá trị giải ngân đạt 110.288,1 tỷ đồng, hoàn thành 11% chỉ tiêu Thủ tướng Chính phủ giao.

Bên cạnh những rào cản truyền thống về thủ tục và giải phóng mặt bằng, bài toán vật liệu xây dựng đang trở thành một thách thức trực tiếp tác động đến quá trình giải ngân. Thời gian qua, giá nhiên liệu và các loại vật liệu như cát, đá, xi măng, đất đắp, sắt thép đều biến động tăng so với dự toán ban đầu, gây khó khăn cho nhà thầu trong việc bảo đảm nguồn cung, qua đó ảnh hưởng đến tiến độ thi công của không ít công trình.

Bộ Xây dựng tính toán, đến cuối tháng 3, việc tăng giá nhiên liệu (xăng, dầu) đã tạo áp lực dây chuyền lên giá thành sản xuất và chi phí vận chuyển của hầu hết các loại vật liệu xây dựng so với tháng 2/2026. Cụ thể: xi măng tăng hơn 7%; gạch lát tăng gần 5%; các vật liệu như cát, đá, gạch xây tăng từ 13,5% - 23,3%. Riêng giá nhựa đường tăng đột biến, khoảng gần 32%.

Cơ quan chức năng dự báo, trong thời gian tới, giá vật liệu xây dựng có thể tiếp tục duy trì xu hướng đi lên.

Trong những ngày đầu tháng 4, Thép Hòa Phát và Formosa Hà Tĩnh đồng loạt công bố mức giá mới cho thép cuộn cán nóng (HRC). Cụ thể, ngày 1/4, Hòa Phát điều chỉnh tăng thêm 900 đồng/kg (tương đương 34 USD/tấn), đưa giá chào bán thép SAE1006/SS400 giao tháng 5 lên 14.390 - 14.420 đồng/kg.

Ngày 3/4, Formosa Hà Tĩnh cũng công bố biểu giá tháng 4, dao động từ 14.209 - 14.479 đồng/kg tùy theo khối lượng đơn hàng. Các mức giá này áp dụng cho hàng chưa qua cán phẳng, chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng và có thể chênh lệch cao hơn tại khu vực TP.HCM tùy thuộc chi phí vận chuyển tại thời điểm giao hàng.

Cơ quan quản lý ước tính, với mức biến động hiện tại của giá vật liệu và nhiên liệu, dự toán xây dựng các công trình tăng từ 1,91% - 8,09%, tùy từng loại công trình so với tháng 2. Trong đó, chi phí xây dựng tăng mạnh nhất ở các công trình giao thông (8,09%), tiếp đến là công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn (4,55%).